Mục vụ Thể thao tỉnh Bình Thuận

Đại cương: Sách Tiên Tri Hy Bá Lai (p1)

Nhằm trang bị kiến thức về Kinh Thánh và chuẩn bị cho chương trình Đố Kinh Thánh trong năm 2019, MVTT tỉnh Bình Thuận trích đăng loạt bài khái quát về các sách Tiên tri trong Kinh Thánh. Nội dung được trích trong sách: THÁNH KINH ĐẠI CƯƠNG (tác giả: G. T. Manley) do Văn Phẩm Nguồn Sống dịch.
Nội dung được chia nhỏ thành nhiều bài đăng để các bạn dễ theo dõi. Hy vọng các bạn theo dõi loạt bài này và có ý kiến đóng góp để đạt hiệu quả tốt nhất. Thân ái!

Chương XII: SÁCH TIÊN TRI HY BÁ LAI

◆ Các nhà tiên tri

Lời tiên tri là một yếu tố trong tôn giáo của dân Su-me và A-ca-đia, và cung cách nói tiên tri tỏng lúc xuất thần của hai chủng tộc ấy có vẻ tương tự cách nói tiên tri giữa vòng các tiên tri Y-sơ-ra-ên. Nhưng các nhà tiên tri của dân do Thái là một hiện tượng độc đáo trong lịch sử thế giới về nội dung tôn giáo và đạo đức của các sứ điệp và về cá tính cương trực, bất khuất của họ. Từ thời Môi-se cho đến khi Đấng Christ giáng lâm, Đức Chúa Trời đã đặt lời Ngài vào môi miệng các vị ấy. (Phục truyền 18.15)

a)      Những con người

Tên người Hê-bơ-rơ gọi nhà tiên tri là nabi (Hy văn, prophetes) được cho là có liên hệ với một ngữ căn có nghĩa là “thông báo”. Các vị cũng từng được mô tả là ‘nhà tiên kiến’ (roeh, I Sam 9.9) nghĩa là những người được Đức Chúa Trời ban cho quyền phép để nhìn xuyên suốt và thấy trước, và là ‘người của Đức Chúa Trời’ (II Vua 4,8). Với ý thức sự yếu đuối và tội lỗi của chính mình (Xuất 4.13; Ês 6.5; Giê 1.6; A-mốt 7.14), các vị đứng lên như những người vừa rời khỏi sự hiện diện trực tiếp với Đức Chúa Trời ‘được giao phó các mệnh lệnh khe khắt và dứt khoát từ chính Ngài’ về lời mà các vị sẽ công bố. Các vị được một quyền lực bất khả kháng cự thúc đẩy phải ‘đảm nhiệm một công tác phục vụ lạ lùng, tha thiết, bấp bênh nhưng vốn được trù hoạch các mầu nhiệm’ (Barth). Chẳng kém gì các sứ đồ sẽ thừa kế mình, các vị được Đức Chúa Trời sai phái (so sánh Ma-thi-ơ 23.34; Lu-ca 11.49; Khải 19.10, 22.6). Trong Cựu Ước, động từ ‘nói tiên tri’ được dùng theo nghĩa rất rộng, được áp dụng cả cho các trưởng lão đã được Môi-se bổ nhiệm (Dân 40) và các ca sĩ dưới quyền của A-sáp (I Sử 25.1). Sa-mu-ên thành lập một ‘tập đoàn’ các nhà tiên tri (I Sam 10.5; 19.20), trong đó dường như ‘các con trai các Đấng tiên tri’ đã được dạy dỗ về luật pháp và thi ca; tiếp theo phần ca hát là những giây phút xuất thần. Các lần xuất thần như thế thỉnh thoảng có những hình thức lạ lùng (xem I Sam 19.23 và tt, và so sánh với Giê 29.26), nhưng thật sai lầm nếu căn cứ vào một vài thí dụ hiếm hoi để suy diễn rằng sự kích thích cuồng nhiệt ấy là thiết yếu hay thường đi kèm với lời tiên tri Do Thái trong hình thức cổ xưa nhất.

b)      Chức năng nói tiên tri

Chức năng của các nhà tiên tri gồm hai phương diện; với người đồng thời, các vị là ‘những nhà tiên kiến về chân lý thuộc linh và là những nhà giảng đạo” (Sanday); với các thế hệ tiếp nối sau, sứ điệp của các vị là phương tiện mạc khải của Đức Chúa Trời. Các vị mạnh dạn quở trách điều ác, tố cáo việc thờ hình tượng, mê tín dị đoan, và trình bày tính cách nông cạn của nghi lễ khi nó ‘bị tách rời khỏi sự đoán phạt và lòng thương xót’, và những lời tiên báo việc hầu đến. Chúa chúng ta đã tóm tắt lời dạy dỗ của các vị trong luật vàng (Math 7.12) vào tình yêu thương đối với Đức Chúa Trời và loài người (Math 22.40). Các vị đứng lên, khác hẳn các tiên tri Ba-anh và các ‘tiên tri giả’ (Phục 13.1-5; I Vua 18; Giê 23, 28; Mi-chê 3.5; Xa 13.2) là những kẻ bảo bình an nhưng không có bình an, và những lời tiên báo của họ đều không ứng nghiệm.

Xen lẫn vào phần dạy dỗ đạo đức của các tiên tri là những lời tiên báo các biến cố tương lai mà các vị được sai phái công bố. Những việc làm ấy không có hình thức của những hành động ma thuật bắt chước, nhưng được đưa ra như một phần của kế hoạch và mục tiêu của Đức Chúa Trời, bày tỏ cá tính và quyền cai trị của Ngài về phương diện đạo đức. Các thông điệp như thế thường thể hiện bằng những lời chúc phước hay phán xét, cũng như trong lời khẳng định thường được lặp đi lặp lại rằng Đức Chúa Trời sẽ phó dân Y-sơ-ra-ên hay phản loạn vào tay các kẻ thù của họ, và rằng, vì danh Ngài, Ngài sẽ thâu góp một phần những kẻ trung tín còn sót lại (Phục 30; Ês 6.9-13). Vào nhiều cơ hội khác, các thông điệp ấy lại có tính cách dứt khoát hết sức lạ lùng, như lời tiên báo về bảy mươi năm bị lưu đày (Giê 25.8-14; Mi-chê 3.12; 4.10), và về những thống khổ của Đấng Mê-si-a (Ês 53).

Một số lời thông báo có điều kiện tùy theo cách ăn ở của những người có liên hệ, và có thể xem như những lời cảnh cáo các cấp lãnh đạo hãy ăn năn (Giô-na 3). Nhiều lời tiên tri khác có nghĩa đôi, một là ám chỉ nó được ứng nghiệm ngay trong đời của nhà tiên tri, như trường hợp hết sức rõ ràng trong Ês 7.3-9, và sau đó trong một biến cố thật xa tầm mắt của chính nhà tiên tri, dường như do hoàn cảnh hiện tại làm nảy sinh, giống như về mặt địa hình, các rặng núi ở thật xa vẫn hợp thành một với rặng núi nằm ở tiền cảnh (xem Ês 7.1-14 và Ma-thi-ơ 1.23; Ês 40.3 và Mác 1.2; Đa-ni-ên 7.13 và Mác 14.62)…

Xem phần 2 tại đây

≫ còn tiếp…

 

 

Please follow and like us:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial